ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη αντίληψη του Ολυμπιακού Κινήματος ερμηνεύεται ως πηγή ιδεών που προβάλλονται στο σύγχρονο παρόν για να επιβεβαιώσουν αφενός τη διασύνδεση του αρχαίου και του σύγχρονου αθλητισμού και αφετέρου ως πεδίο αναφοράς ιδεών και αξιών ενός ιερού παρελθόντος. Κορυφαίο στοιχείο του αρχαίου αθλητικού πνεύματος αποτελούν οι έννοιες της καλοκαγαθίας, της ευγενούς άμιλλας και του κάλλους. Η περίφημη παραίνεση του Πηλέα στον γιο του Αχιλλέα, και του Ιππόλοχου στον γιο του Γλαύκο, πριν φύγουν για τον πόλεμο της Τροίας «αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων», καθορίζει τη στάση των αρχαίων Ελλήνων απέναντι στη ζωή και τα ιδανικά.

Σκοπός της άσκησης στην αρχαιότητα ήταν να διαπλάσει πολίτες «καλούς και αγαθούς» και «τέλειους άνδρες» που θα προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στην πόλη που τους ανέδειξε. Η άθληση στην αρχαιότητα δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά διά βίου παιδεία. Τα γυμνάσια και οι παλαίστρες εξελίχθηκαν σταδιακά σε ιδρύματα γενικής παιδείας που σκοπό είχαν την ολοκληρωμένη διαπαιδαγώγηση των νέων. Παράλληλα το πνεύμα συναγωνισμού και άμιλλας που επικρατούσε στο στίβο εισχώρησε σε όλες τις δραστηριότητες των αρχαίων Ελλήνων, και τα μεγάλα επιτεύγματα άθλησης και πολιτισμού ήταν αποτέλεσμα της επικράτησης του αγωνιστικού πνεύματος.

Στόχος της άμιλλας ήταν να φτάσει ο άνθρωπος στην πλήρη σωματική και πνευματική του ολοκλήρωση. Στην αρχαιότητα οι αθλητές θεωρούνταν τα ιδανικότερα πρότυπα ομορφιάς, υγείας και δύναμης. Το γυμνό στην αρχαιότητα ήταν συνυφασμένο με τη σωματική άσκηση και έδωσε το όνομά του στη Γυμναστική και στο χώρο που τελούνταν οι ασκήσεις, δηλαδή το Γυμνάσιο. Η γυμνότητα αποτέλεσε οριακό σημείο για την αρχαία τέχνη και ειδικά για τη γλυπτική. Οι καλλιτέχνες μελετούσαν τα καλογυμνασμένα γυμνά σώματα των αθλητών, τα οποία θεωρούσαν τα ιδανικότερα πρότυπα κάλλους.

Η αρχαία ελληνική κοινωνία μετέτρεψε την απλή άσκηση σε κορυφαία σωματική, πνευματική και πολιτιστική δραστηριότητα και δημιούργησε τον τύπο ενός πολίτη –αθλητή, που σφράγισε με την παρουσία του τον αρχαίο πολιτισμό. Το πνεύμα της αρχαίας άθλησης δεν έπαψε ποτέ να εμπνέει το σύγχρονο Ολυμπιακό Κίνημα που αναζητεί ιδεολογικές και πνευματικές συγγένειες με την αρχαιότητα, μέσα από τα μονοπάτια της μυθολογίας, της ιστορίας και των αρχαιολογικών τόπων και μνημείων.